Gruźlica

Jakie są objawy gruźlicy?

Objawy gruźlicy różnią się w zależności od tego, jakie narządy zaatakowała choroba. W UE/EOG około 80% przypadków to gruźlica płuc. Wówczas typowe objawy to:

• uporczywy kaszel (przez ponad 2 tygodnie),  
• gorączka, 
• nocne poty,
• utrata masy ciała.

Inne objawy mogą się pojawić, jeśli gruźlica zaatakuje inne części organizmu. 

Niekiedy zakażenie bakteriami gruźlicy nie wywołuje choroby. W takich przypadkach osoba jest zakażona gruźlicą, jednak nie wykazuje żadnych objawów, nie jest chora i nie może rozprzestrzeniać choroby. Obecność bakterii oznacza jednak, że jeśli osoba taka nie otrzyma odpowiedniego leczenia profilaktycznego, będzie narażona na ryzyko rozwoju choroby i objawów.

Czy mogą wystąpić powikłania?

Gruźlica może powodować trwałe uszkodzenie płuc, a osoby, które przeszły tę chorobę, mogą zmagać się z różnymi uporczywymi problemami zdrowotnymi związanymi z układem oddechowym. Nawracająca gruźlica również nie jest rzadkością.

Jeżeli choroba objęła inne części ciała, może spowodować trwałe szkody w tych obszarach (np. niepłodność lub niewydolność nerek). 

Gruźlica może również powodować poważne powikłania, które mogą wymagać hospitalizacji (takie jak niewydolność wielonarządowa i wstrząs septyczny).

Jak rozprzestrzenia się gruźlica?

Bakterie wywołujące gruźlicę przenoszą się drogą powietrzną. Oznacza to, że gdy osoba cierpiąca na gruźlicę płuc kaszle, kicha lub mówi, uwalnia do powietrza drobne kropelki, za pomocą których bakterie mogą przenosić się na inne osoby. Przy wdychaniu bakterie gruźlicy mogą osadzić się w płucach i zacząć się rozprzestrzeniać. Gruźlica zazwyczaj nie jest zakaźna, jeżeli atakuje inne części organizmu.

Osoby zakażone gruźlicą, ale niewykazujące objawów chorobowych, nie mogą przenosić zakażenia na innych. 
 

Kto jest w grupie ryzyka?

Każdy może zarazić się gruźlicą, ale u niektórych osób prawdopodobieństwo choroby jest większe niż u innych. Do grup ryzyka należą: 

• osoby, które spędzają dużo czasu w bliskim kontakcie z osobą chorą na gruźlicę,
• osoby urodzone lub mieszkające na obszarze, gdzie gruźlica jest powszechna,
• osoby z osłabionym układem odpornościowym, takie jak osoby zakażone wirusem HIV lub będące w trakcie leczenia oddziałującego na układ odpornościowy,
• dzieci w wieku poniżej 5 lat,
• osoby mieszkające w przeludnionych warunkach oraz w miejscach o niskim poziomie higieny. Mogą to być na przykład osoby bezdomne lub przebywające w więzieniach.

Jak można zapobiegać gruźlicy?

W ochronie przed ciężkimi postaciami gruźlicy u małych dzieci może pomóc szczepienie. Poza szczepieniem ryzyko zachorowania na gruźlicę można zmniejszyć poprzez podjęcie kilku środków ostrożności:

• zapewnienie dobrej wentylacji powietrza,
• przestrzeganie zasad higieny, 
• zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu i kichania,
• profilaktyczne leczenie gruźlicy u osób zakażonych, które nie są jeszcze chore, 

wczesne wykrycie gruźlicy płuc ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby.  

Jak leczy się gruźlicę? 

Standardowe leczenie gruźlicy wymaga stosowania kombinacji kilku antybiotyków. Leczenie postaci gruźlicy opornych na leki pierwszego rzutu może wymagać stosowania innej kombinacji antybiotyków przez dłuższy czas (od 6 do 18 miesięcy). 

Leczenie gruźlicy może powodować działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania i pomocy fachowego personelu medycznego.