Tuberculose (tbc)

Wat zijn de symptomen van tbc?

De symptomen van tuberculose variëren afhankelijk van welk deel van het lichaam wordt aangetast. Bij ongeveer 80% van de tbc-patiënten in de EU/EER zijn de longen aangedaan. Deze patiënten kunnen de volgende typische symptomen hebben:

• aanhoudende hoest (gedurende meer dan twee weken),  
• koorts 
• nachtzweten
• gewichtsverlies.

Er kunnen andere symptomen optreden als tuberculose andere delen van het lichaam aantast. 

Iemand kan besmet raken met de tbc-bacterie zonder dat dit de ziekte veroorzaakt. Zij hebben dan weliswaar een tbc-infectie, maar vertonen geen symptomen, zijn niet ziek en kunnen niemand anders besmetten. Door de aanwezigheid van de bacteriën lopen zij echter wel het risico op actieve ziekte en symptomen als zij geen passende preventieve behandeling krijgen.

Kan tbc complicaties veroorzaken?

Tbc kan permanente longschade tot gevolg hebben en personen die de ziekte overleven, kunnen last krijgen van verschillende aanhoudende ademhalingsproblemen. Soms kan tbc ook terugkeren.

Tbc die andere lichaamsdelen dan de longen aantast, kan daar blijvende schade aanrichten en tot ernstige complicaties leiden (zoals onvruchtbaarheid of nierfalen). 

Bij tbc kunnen daarnaast ernstige complicaties optreden die ziekenhuisopname noodzakelijk maken (zoals meervoudig orgaanfalen en septische shock).

Hoe wordt tbc overgedragen?

De bacteriën die tbc veroorzaken, worden via de lucht verspreid. Wanneer iemand met longtuberculose hoest, niest of praat, worden de bacteriën van persoon tot persoon overgedragen via minuscule druppeltjes in de lucht. Ingeademde tbc-bacteriën kunnen zich in de longen nestelen en zich dan van daaruit beginnen te verspreiden. Tbc is doorgaans niet besmettelijk als andere delen van het lichaam dan de longen zijn aangetast.

Mensen met een tbc-infectie die zelf niet ziek zijn, kunnen de ziekte niet aan anderen doorgeven. 
 

Wie loopt risico?

Iedereen kan tbc oplopen, maar sommige mensen lopen meer risico om de ziekte te krijgen dan andere. Het gaat onder meer om de volgende groepen: 

• personen die veel tijd doorbrengen in nauw contact met een tbc-patiënt;
• personen die geboren zijn of wonen in een gebied waar tbc veel voorkomt;
• personen met een verzwakt immuunsysteem, zoals hiv-patiënten, of personen die bepaalde medische behandelingen ondergaan die het immuunsysteem onderdrukken;
• kinderen jonger dan vijf jaar;
• mensen die dicht op elkaar en in slechte hygiënische omstandigheden leven, zoals daklozen of gedetineerden.

Hoe kan tbc worden voorkomen?

Bij jonge kinderen kan vaccinatie bescherming bieden tegen ernstige vormen van tbc. Naast vaccinatie kan het risico op tbc ook worden beperkt door verschillende voorzorgsmaatregelen te nemen:

• zorgen voor goede ventilatie;
• letten op goede hygiëne; 
• bedekken van mond en neus bij hoesten en niezen;
• bieden van preventieve tbc-behandeling aan personen met een tbc-infectie die nog niet ziek zijn. 

Vroegtijdige opsporing van longtuberculose is van vitaal belang om de verspreiding van de ziekte te helpen voorkomen.  

Hoe wordt tbc behandeld? 

De standaardbehandeling voor tbc bestaat uit een minstens vier tot zes maanden durende kuur met een combinatie van verschillende antibiotica. Om vormen van tuberculose te behandelen die resistent zijn tegen eerstelijnsgeneesmiddelen kan het nodig zijn om een andere combinatie van antibiotica te nemen gedurende een langere periode (zes tot achttien maanden). 

Tbc-behandelingen kunnen bijwerkingen veroorzaken die nauwlettende opvolging en behandeling door een professionele zorgverlener vereisen.