Φυματίωση

Ενημερωτικό δελτίο

Τι είναι η φυματίωση;

Η φυματίωση είναι μεταδοτικό νόσημα που προκαλείται από διάφορα στελέχη μυκοβακτηριδίων, τα οποία ανήκουν στο σύμπλεγμα Mycobacterium tuberculosis. Η φυματίωση προσβάλλει συνήθως τους πνεύμονες (πνευμονική φυματίωση), αλλά μπορεί επίσης να προσβάλει οποιοδήποτε μέρος του σώματος (εξωπνευμονική φυματίωση), όπως τους νεφρούς, τη σπονδυλική στήλη και τον εγκέφαλο.

Ενώ τα ποσοστά φυματίωσης μειώνονται σταθερά στην ΕΕ και τον ΕΟΧ, στην περιοχή μας εξακολουθούν να αναφέρονται περισσότερα από 35 000 κρούσματα ετησίως.

Με μια ματιά:  Η φυματίωση στην Ευρώπη

  • Η φυματίωση είναι νόσημα που προσβάλλει τους πνεύμονες και προκαλείται από βακτήρια
  • Η φυματίωση μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω του αέρα
  • Προκαλεί πάνω από 35.000 κρούσματα και 3.000 θανάτους ετησίως
  • Μπορεί να χρειαστούν μήνες για να αναρρώσετε από τη φυματίωση και υπάρχει κίνδυνος να μολυνθείτε ξανά
  • Ο εμβολιασμός μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της σοβαρής νόσησης στα παιδιά

Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα εμβόλια για τη φυματίωση στη χώρα σας.

TB patient with night sweats

Ποια είναι τα συμπτώματα της φυματίωσης;

Τα συμπτώματα της φυματίωσης ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή του σώματος που έχει προσβληθεί. Στην ΕΕ και τον ΕΟΧ, 80% περίπου των κρουσμάτων φυματίωσης αφορούν σε νόσο που προσβάλλει τους πνεύμονες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα συνήθη συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • επίμονο βήχα (για περισσότερο από δύο εβδομάδες)  
  • πυρετό 
  • νυχτερινή εφίδρωση
  • απώλεια βάρους

Μπορεί να εμφανιστούν και άλλα συμπτώματα, εάν η φυματίωση έχει προσβάλλει άλλα μέρη του σώματος. 

Μερικές φορές, ένα άτομο μπορεί να μολυνθεί από βακτήρια της φυματίωσης χωρίς αυτό να προκαλέσει τη νόσο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ενώ το άτομο έχει λοίμωξη από φυματίωση, δεν εμφανίζει συμπτώματα, δεν είναι άρρωστο και δεν μπορεί να μεταδώσει το νόσημα. Ωστόσο, η παρουσία των βακτηρίων σημαίνει ότι το άτομο αυτό διατρέχει κίνδυνο να εμφανίσει φυματίωση στο μέλλον και να εκδηλώσει συμπτώματα χωρίς την κατάλληλη προληπτική θεραπεία.

Είναι πιθανές οι επιπλοκές;

Η φυματίωση μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στους πνεύμονες και οι ασθενείς μπορεί να υποφέρουν από χρόνια προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος. Επίσης, δεν είναι ασύνηθες η φυματίωση να υποτροπιάσει.

Εάν μολυνθούν άλλα μέρη του σώματος, η φυματίωση μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη σε αυτά, όπως στειρότητα ή νεφρική ανεπάρκεια.

Η φυματίωση μπορεί επίσης να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές που χρειάζονται νοσηλεία (όπως ανεπάρκεια πολλαπλών οργάνων και σηπτικό σοκ).

Woman with TB coughing

Πώς μεταδίδεται η φυματίωση;

Τα βακτήρια που προκαλούν τη φυματίωση μεταδίδονται με τον αέρα. Αυτό σημαίνει ότι όταν ένα άτομο με πνευμονική φυματίωση βήχει, φτερνίζεται ή μιλάει, τα βακτήρια μεταδίδονται μέσω του αέρα από άτομο σε άτομο μέσω των μικροσκοπικών σταγονιδίων που απελευθερώνονται. Όταν ένα άτομο εισπνέει τα βακτήριο της φυματίωσης, αυτά μπορεί να εγκατασταθούν στους πνεύμονές του και να εξαπλωθούν. Η φυματίωση συνήθως δεν είναι λοιμώδης όταν προσβάλλει άλλα μέρη του σώματος.

Τα άτομα που έχουν λοίμωξη από φυματίωση, αλλά δεν είναι άρρωστα, δεν μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο σε άλλους. 
 

Ποιος διατρέχει κίνδυνο;

Κάθε άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί από τη φυματίωση, αλλά ορισμένα άτομα είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν τη νόσο σε σχέση με άλλους. Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται:

  • όσοι περνούν πολύ χρόνο σε στενή επαφή με κάποιον που πάσχει από φυματίωση
  • τα άτομα που γεννήθηκαν ή ζουν σε περιοχή όπου η συχνότητα εκδήλωσης της φυματίωσης είναι μεγάλη
  • τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως τα άτομα με HIV, ή τα άτομα που λαμβάνουν ιατρικές θεραπείες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
  • παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών
  • άνθρωποι που ζουν σε συνθήκες συνωστισμού και σε μέρη με ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής. Σε αυτούς μπορεί να περιλαμβάνονται άστεγοι ή φυλακισμένοι.
child getting vaccinated

Πώς μπορεί να προληφθεί η φυματίωση;

Ο εμβολιασμός μπορεί να συμβάλει στην προστασία από σοβαρές μορφές φυματίωσης στα μικρά παιδιά. Εκτός από τον εμβολιασμό, ο κίνδυνος της φυματίωσης μπορεί να μειωθεί με τη λήψη προφυλάξεων, όπως:

  • διασφάλιση επαρκούς αερισμού κλειστών χώρων
  • καλές πρακτικές υγιεινής , όπως συχνό πλύσιμο των χεριών 
  • κάλυψη του στόματος και της μύτης όταν βήχουμε ή φτερνιζόμαστε,
  • παροχή προληπτικής θεραπείας κατά της φυματίωσης σε άτομα με λοίμωξη που δεν είναι ακόμη άρρωστα.

Είναι πολύ σημαντικό να ανιχνεύεται εγκαίρως η πνευμονική φυματίωση, προκειμένου να προλαμβάνεται η εξάπλωση της νόσου.  

Πώς θεραπεύεται η φυματίωση; 

Η συνήθης θεραπεία για τη φυματίωση περιλαμβάνει τη χορήγηση συνδυασμού διαφόρων αντιβιοτικών για τουλάχιστον τέσσερις έως έξι μήνες. Για τη θεραπεία φυματίωσης που είναι ανθεκτική στα φάρμακα πρώτης γραμμής, συνήθως απαιτείται συνδυασμός αντιβιοτικών για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα (6 έως 18 μήνες). 

Η θεραπεία της φυματίωσης μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες που χρειάζονται στενή παρακολούθηση και διαχείριση από τους θεράποντες επαγγελματίες υγείας.