Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV)
Czym jest HPV?
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest wirusem, który może zakażać ludzi.
Istnieje ponad 200 różnych typów wirusa HPV. Co najmniej 12 z nich to typy wysokiego ryzyka, które mogą powodować nowotwory, takie jak rak szyjki macicy. Rak szyjki macicy jest czwartym najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród kobiet w wieku 15–44 lat w Europie[1]. Wirus HPV może również powodować powstawanie brodawek narządów płciowych oraz brodawek odbytu.
W skrócie: HPV w Europie
- Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest bardzo powszechnym wirusem w UE, który przenosi się głównie poprzez kontakty seksualne.
- Zakażenie wirusem HPV może powodować powstawanie brodawek, a u niektórych osób prowadzić do rozwoju nowotworów.
- W Unii Europejskiej wirus HPV jest przyczyną około 60 tys. nowych przypadków raka rocznie.
- Szczepienie zapewnia ochronę przed chorobami wywoływanymi przez HPV.
- Powszechne szczepienia mogłyby zapobiec większości przypadków raka szyjki macicy.
Dowiedz się więcej o szczepionkach przeciwko HPV w swoim kraju.
Jakie choroby może wywoływać wirus HPV?
W większości przypadków zakażenie HPV ustępuje samoistnie w ciągu roku do dwóch lat, nie powodując żadnych objawów.
U niektórych osób wirus HPV może utrzymywać się w organizmie przez dłuższy czas.
Wirus HPV może powodować powstawanie brodawek w okolicy narządów płciowych i wokół odbytu.
Gdy zakażenie utrzymuje się przez dłuższy czas, może prowadzić do zmian w komórkach organizmu. Zmiany te mogą u części osób skutkować rozwojem różnych nowotworów, w tym raka szyjki macicy, a także nowotworów sromu, pochwy, odbytu, prącia oraz nowotworów w obrębie głowy i szyi. Wirus HPV jest przyczyną około 60 tys. nowych przypadków raka rocznie w UE [1].
Jak można zarazić się HPV?
Wirus HPV przenosi się poprzez kontakt skóry z skórą w okolicy narządów płciowych. Do zakażenia dochodzi najczęściej podczas stosunku waginalnego, analnego, oralnego lub kontaktu genitalnego.
Osoby zakażone HPV często nie mają żadnych objawów i zazwyczaj nie są świadome obecności wirusa w organizmie.
HPV jest najczęstszym na świecie zakażeniem przenoszonym drogą płciową.
Kto jest narażony na ryzyko HPV?
Każda osoba aktywna seksualnie jest narażona na ryzyko zakażenia wirusem HPV.
Jak zapobiegać zakażeniu HPV?
Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zakażeniom wirusem HPV są szczepienia. Szczepionki dostępne w Europie chronią przed typami wirusa HPV odpowiedzialnymi za większość nowotworów szyjki macicy, pochwy, sromu, prącia, odbytu oraz jamy ustnej i gardła. Od momentu wprowadzenia szczepień przeciwko HPV odnotowano znaczny spadek liczby zakażeń i chorób związanych z wirusem HPV.
Szczepienie dzieci przed potencjalnym kontaktem z wirusem HPV jest najskuteczniejszym sposobem ochrony przed zakażeniem oraz chorobami wywoływanymi przez HPV w późniejszym życiu. U młodszych osób odpowiedź immunologiczna po szczepieniu może być silniejsza niż u osób starszych, co zapewnia skuteczniejszą ochronę przed zakażeniem.
Szczepienia przeciw HPV są rutynowo wykonywane u dzieci – zazwyczaj w wieku od 9 do 14 lat – zgodnie z krajowymi harmonogramami szczepień.
Stosowanie prezerwatyw podczas stosunków seksualnych zmniejsza ryzyko zakażenia HPV. Jednak prezerwatywy nie zapewniają pełnej ochrony, ponieważ wirus może przenosić się poprzez kontakt ze skórą w okolicach narządów płciowych, których prezerwatywa nie obejmuje i nie chroni.
Jak leczy się HPV?
Nie istnieją leki, które pozwalają usunąć sam wirus HPV z organizmu.
Istnieją metody leczenia chorób wywoływanych przez wirusa HPV. Brodawki i zmiany przedrakowe można leczyć farmakologicznie lub chirurgicznie, m.in. za pomocą drobnych zabiegów chirurgicznych, takich jak zamrażanie. Dostępne są również leki, zabiegi chirurgiczne oraz inne formy terapii stosowane w leczeniu nowotworów wywołanych zakażeniem HPV, jeśli do nich dojdzie.
Ponieważ nowotwory związane z wirusem HPV mogą rozwijać się przez wiele lat, badania przesiewowe pozwalają wykryć zmiany w organizmie, zanim przekształcą się one w nowotwór. Usunięcie lub leczenie tych zmian „przednowotworowych” zmniejsza ryzyko ich późniejszej progresji do raka. W wielu krajach dostępne są badania przesiewowe pod kątem raka szyjki macicy, zgodnie z krajowymi zaleceniami. W niektórych regionach dostępne są również badania przesiewowe w kierunku innych nowotworów związanych z wirusem HPV u osób z grupy ryzyka.
Jeśli potrzebujesz porady na temat leczenia lub badań przesiewowych, skonsultuj się z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia.
--------------------------------------------------------------------
Nr referencyjny:
1) Globalne Obserwatorium Nowotworów: Nowotwory dziś (wersja 1.1). Lyon, Francja: Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem.
Uwaga: Celem niniejszego arkusza informacyjnego jest udzielenie ogólnych informacji i nie powinien on zastąpić profesjonalnej porady medycznej.
Więcej broszur informacyjnych
Najważniejsze fakty dotyczące błonicy, objawów, powikłań, czynników ryzyka, sposobu rozprzestrzeniania się, profilaktyki i leczenia.
Najważniejsze fakty dotyczące choroby meningokokowej, jej objawów, powikłań, czynników ryzyka, sposobów rozprzestrzeniania się, profilaktyki i leczenia.
Najważniejsze fakty dotyczące objawów, powikłań, czynników ryzyka, sposobów rozprzestrzeniania się, profilaktyki i leczenia choroby pneumokokowej.