Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV)
Czym jest HPV?
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) może zakażać ludzi.
Istnieje ponad 200 różnych typów wirusa HPV. Co najmniej 12 z nich to typy wysokiego ryzyka, które mogą powodować nowotwory, takie jak rak szyjki macicy – czwarty najczęściej występujący nowotwór złośliwy wśród kobiet w wieku 15–44 lat w Europie [1].
Wirus HPV może również powodować powstawanie brodawek narządów płciowych oraz odbytu.
W skrócie: HPV w Europie
- Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest bardzo powszechny w UE i przenosi się głównie poprzez kontakty seksualne.
- Zakażenie HPV może powodować powstawanie brodawek, a u niektórych osób prowadzić do rozwoju nowotworów.
- W Unii Europejskiej HPV jest przyczyną około 60 tys. nowych przypadków raka rocznie.
- Szczepienie zapewnia ochronę przed chorobami wywoływanymi przez HPV.
- Powszechne szczepienia mogłyby zapobiec większości przypadków raka szyjki macicy.
Dowiedz się więcej o szczepionkach przeciwko HPV w swoim kraju.
Jakie choroby może wywoływać wirus HPV?
W większości przypadków zakażenie HPV ustępuje samoistnie w ciągu roku do dwóch lat, nie powodując żadnych objawów.
U niektórych osób wirus HPV może utrzymywać się w organizmie przez dłuższy czas i powodować powstawanie brodawek w okolicy narządów płciowych i wokół odbytu.
Długotrwałe zakażenie może prowadzić do zmian w komórkach organizmu, które z czasem mogą przekształcić się w nowotwory, w tym raka szyjki macicy, sromu, pochwy, odbytu, prącia oraz nowotwory w obrębie głowy i szyi. Wirus HPV jest przyczyną około 60 tys. nowych przypadków raka rocznie w UE [1].
Jak można zarazić się HPV?
Wirus HPV przenosi się poprzez kontakt skóry ze skórą w okolicy narządów płciowych. Do zakażenia dochodzi najczęściej podczas stosunku waginalnego, analnego lub oralnego, a także kontaktu genitalnego.
Osoby zakażone HPV często nie mają żadnych objawów i zazwyczaj nie są świadome obecności wirusa w organizmie.
HPV jest najczęstszym na świecie zakażeniem przenoszonym drogą płciową.
Kto jest narażony na ryzyko HPV?
Każda osoba aktywna seksualnie jest narażona na ryzyko zakażenia wirusem HPV.
Jak zapobiegać zakażeniu HPV?
Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zakażeniom wirusem HPV są szczepienia. Szczepionki dostępne w Europie chronią przed typami wirusa HPV odpowiedzialnymi za większość nowotworów szyjki macicy, pochwy, sromu, prącia, odbytu oraz jamy ustnej i gardła. Od momentu wprowadzenia szczepień przeciwko HPV odnotowano znaczny spadek liczby zakażeń i chorób z nim związanych.
Szczepienie dzieci przed potencjalnym kontaktem z wirusem HPV jest najskuteczniejszym sposobem ochrony przed zakażeniem oraz chorobami wywoływanymi przez ten wirus w późniejszym życiu. U młodszych osób odpowiedź immunologiczna po szczepieniu może być silniejsza niż u osób starszych, co zapewnia skuteczniejszą ochronę.
Szczepienia przeciw HPV są rutynowo wykonywane u dzieci – zazwyczaj w wieku od 9 do 14 lat – zgodnie z krajowymi harmonogramami szczepień.
Stosowanie prezerwatyw podczas stosunków seksualnych zmniejsza ryzyko zakażenia HPV. Nie zapewniają one jednak pełnej ochrony, ponieważ wirus może przenosić się poprzez kontakt ze skórą w okolicach narządów płciowych, których prezerwatywa nie chroni.
Jak leczy się HPV?
Nie ma leków eliminujących zakażenie wirusem HPV. Istnieją jednak metody leczenia chorób wywoływanych przez HPV. Brodawki i zmiany przedrakowe można leczyć farmakologicznie lub chirurgicznie, m.in. za pomocą drobnych zabiegów, takich jak zamrażanie. Dostępne są również leki, zabiegi chirurgiczne oraz inne formy terapii stosowane w leczeniu nowotworów wywołanych zakażeniem HPV, jeśli do nich dojdzie.
Ponieważ nowotwory związane z wirusem HPV mogą rozwijać się przez wiele lat, badania przesiewowe pozwalają wykryć zmiany w organizmie, zanim przekształcą się one w nowotwór. Usunięcie lub leczenie zmian przednowotworowych zmniejsza ryzyko ich późniejszej progresji do raka. W wielu krajach dostępne są badania przesiewowe pod kątem raka szyjki macicy, zgodnie z krajowymi zaleceniami. W niektórych regionach dostępne są również badania przesiewowe w kierunku innych nowotworów związanych z wirusem HPV u osób z grup ryzyka.
Jeśli potrzebujesz porady na temat leczenia lub badań przesiewowych, skonsultuj się z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia.
--------------------------------------------------------------------
Nr referencyjny:
1) Globalne Obserwatorium Nowotworów: Nowotwory dziś (wersja 1.1). Lyon, Francja: Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem.
Uwaga: Celem niniejszego arkusza informacyjnego jest udzielenie ogólnych informacji i nie powinien on zastąpić profesjonalnej porady medycznej.
Dowiedz się więcej
Ta infografika wyjaśnia, w jaki sposób szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B i HPV (wirusowi brodawczaka ludzkiego) pomaga chronić przed zakażeniami, które mogą prowadzić do wystąpienia nowotworów.
Więcej broszur informacyjnych
Najważniejsze fakty dotyczące błonicy, objawów, powikłań, czynników ryzyka, sposobu rozprzestrzeniania się, profilaktyki i leczenia.
Najważniejsze fakty dotyczące choroby meningokokowej, jej objawów, powikłań, czynników ryzyka, sposobów rozprzestrzeniania się, profilaktyki i leczenia.
Najważniejsze fakty dotyczące objawów, powikłań, czynników ryzyka, sposobów rozprzestrzeniania się, profilaktyki i leczenia choroby pneumokokowej.