Marda meningokokkali
X’inhi l-marda meningokokkali?
Il-marda meningokokkali hija infezzjoni batterika serja kkawżata minn batterji tan-Neisseria meningitidis. Dan it-tip ta’ batterji jista’ jikkawża mard serju bħall-meninġite (infjammazzjoni tal-membrani madwar il-moħħ u l-korda spinali) u avvelenament tad-demm (settiċemija). Il-marda meningokokkali tista’ tavvanza malajr u tista’ ssir ta’ periklu għall-ħajja jekk ma tiġix ittrattata minnufih.
Fl-UE/Fiż-ŻEE, bħala medja jiġu rrapportati madwar 2,000 każ kull sena. Minn dawn, il-marda hija fatali f’madwar 10 % tal-każijiet.
Mad-daqqa t’għajn: Il-marda meningokokkali fl-Ewropa
- Infezzjoni batterika serja li hija kawża ewlenija tal-meninġite u tal-avvelenament tad-demm
- Il-batterji meningokokkali jinfirxu permezz ta’ sekrezzjonijiet respiratorji u fil-griżmejn matul kuntatt mill-qrib ma’ xi ħadd bil-marda
- Aktar minn 2,000 każ u madwar 10 imwiet kull sena
- It-tilqim jista’ jipprevjeni l-marda meningokokkali u l-kumplikazzjonijiet tagħha
X’inhuma s-sintomi tal-marda meningokokkali?
Is-sintomi tal-marda meningokokkali jistgħu jvarjaw, iżda ħafna drabi jinkludu:
- deni
- uġigħ ta’ ras sever
- ebusija tal-għonq
- tqalligħ u rimettar
- sensittività għad-dawl
- konfużjoni jew stat mentali mibdul
- raxx (raxx aħmar jew vjola li ma jiċċarax meta jiġi ppressat)
- teħid tan-nifs b’mod rapidu
- idejn u saqajn kesħin
Huwa importanti li wieħed ikun jaf li mhux l-individwi kollha bil-marda meningokokkali jkollhom dawn is-sintomi kollha.
X’inhuma l-kumplikazzjonijiet tal-marda meningokokkali?
F’xi każijiet, il-marda meningokokkali tista’ twassal għall-mewt, kif ukoll għal kumplikazzjonijiet serji bħal:
- xokk settiku
- insuffiċjenza tal-kliewi
- ħsara fil-moħħ
- telf ta’ smigħ
- diżabilitajiet fl-apprendiment
Kif tinfirex il-marda?
Il-marda meningokokkali tinfirex permezz ta’ sekrezzjonijiet respiratorji u fil-griżmejn matul kuntatt mill-qrib u fit-tul (bħal sogħla, għatis u bews) ma’ xi ħadd li għandu l-marda. Il-batterji jistgħu wkoll jgħixu fil-griżmejn u fl-imnieħer ta’ xi individwi li ma jurux sintomi, u dan jagħmilhom ġarriera li jistgħu potenzjalment jittrażmettu l-batterji lil oħrajn.
Min huwa f’riskju li taqbdu l-marda meningokokkali?
Filwaqt li l-marda meningokokkali tista’ taqbad lil kulħadd, ċerti gruppi jinsabu f’riskju ogħla, inklużi:
- trabi u tfal żgħar
- adolexxenti u adulti żgħażagħ
- persuni li jgħixu qrib ħafna ta’ xi ħadd li għandu l-marda
- individwi b’ċerti kundizzjonijiet mediċi li jdgħajfu s-sistema immunitarja
- vjaġġaturi lejn żoni b’rati għoljin tal-marda meningokokkali
Il-marda meningokokkali kif tista’ tiġi pprevenuta?
Fl-UE, hemm diversi vaċċini awtorizzati sabiex jintużaw biex jipproteġu kontra xi tipi (serogruppi) tal-batterji meningokokkali. It-tilqim huwa rrakkomandat prinċipalment għat-trabi u għall-adolexxenti fl-UE/fiż-ŻEE bi programmi differenti ta’ tilqim fis-seħħ. Persuni ta’ kwalunkwe età jistgħu jiġu rrakkomandati li jitlaqqmu. Rakkomandazzjonijiet speċifiċi dwar il-vaċċini jistgħu jiġu implimentati għal persuni f’ċerti gruppi ta’ riskju għoli.
Kif tiġi trattata l-marda meningokokkali?
Il-marda meningokokkali hija emerġenza medika, u trattament immedjat huwa essenzjali. Jintużaw antibijotiċi biex tiġi trattata l-infezzjoni. Attenzjoni medika f’waqtha tista’ ttejjeb b’mod sinifikanti l-possibbiltajiet ta’ eżitu pożittiv u tnaqqas ir-riskju ta’ kumplikazzjonijiet.