Meningokokkenziekte
Wat is meningokokkenziekte?
Meningokokkenziekte is een ernstige bacteriële infectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria meningitidis. Dit type bacterie kan ernstige ziekten veroorzaken zoals meningitis (ontsteking van de vliezen rond de hersenen en het ruggenmerg) en bloedvergiftiging (sepsis). Meningokokkenziekte kan snel verergeren en levensbedreigend worden als de ziekte niet snel behandeld wordt.
In de EU/EER worden jaarlijks gemiddeld ongeveer 2 000 gevallen gemeld, hoewel dit aantal tijdens de pandemie lager was. In ongeveer 10% van deze gevallen is de ziekte fataal.
In het kort: Meningokokken in Europa
- Ernstige bacteriële infectie die een belangrijke oorzaak is van hersenvliesontsteking (meningitis) en bloedvergiftiging
- De meningokokkenbacterie verspreidt zich via afscheidingen uit de luchtwegen en de keel bij nauw contact met iemand die de ziekte heeft
- Meer dan 2 000 gevallen en 200 sterfgevallen per jaar
- Meningokokken en de complicaties ervan kunnen worden voorkomen door inenting
Wat zijn de symptomen van meningokokkenziekte?
De symptomen van meningokokkenziekte kunnen variëren, maar omvatten vaak:
- koorts
- ernstige hoofdpijn
- stijve nek
- misselijkheid en braken
- gevoeligheid voor licht
- verwardheid of veranderde geestestoestand
- uitslag (een rode of paarse uitslag die niet vervaagt wanneer erop wordt gedrukt)
- snelle ademhaling
- koude handen en voeten
NB Niet alle personen met meningokokkenziekte zullen al deze symptomen vertonen.
Welke complicaties kunnen zich voordoen bij meningokokkenziekte?
In sommige gevallen kan meningokokkenziekte leiden tot overlijden of tot ernstige complicaties zoals:
- septische shock
- nierfalen
- hersenschade
- gehoorverlies
- leerstoornissen
Hoe verspreidt de ziekte zich?
Meningokokkenziekte wordt overgedragen via afscheidingen uit de luchtwegen en de keel bij nauw en langdurig contact (zoals hoesten, niezen en kussen) met iemand die de ziekte heeft. Bij sommige mensen kunnen de bacteriën in de keel en neus voorkomen zonder klachten te veroorzaken, waardoor deze mensen dragers zijn die de bacteriën mogelijk ook op anderen kunnen overdragen.
Wie loopt risico op meningokokkenziekte?
Hoewel iedereen meningokokkenziekte kan krijgen, lopen bepaalde groepen een hoger risico op de ziekte, zoals:
- zuigelingen en jonge kinderen
- adolescenten en jongvolwassenen
- mensen die in nauw contact leven met iemand die de ziekte heeft
- personen met bepaalde medische aandoeningen die het immuunsysteem verzwakken
- reizigers naar gebieden waar meningokokkenziekte veel voorkomt
Hoe kan meningokokkenziekte worden voorkomen?
In de EU zijn meerdere vaccins goedgekeurd ter bescherming tegen bepaalde soorten meningokokkenbacteriën (serogroepen). Vaccinatie wordt voornamelijk aanbevolen voor zuigelingen en adolescenten in de EU/EER, waar verschillende vaccinatieprogramma’s van kracht zijn. Mensen van elke leeftijd kunnen het advies krijgen om zich te laten vaccineren. Voor mensen in bepaalde groepen met een verhoogd risico kunnen specifieke vaccinaanbevelingen gelden.
Hoe wordt meningokokkenziekte behandeld?
Meningokokkenziekte is een medisch noodgeval en moet onmiddellijk worden behandeld. Voor de behandeling van de infectie worden antibiotica gebruikt. Door onmiddellijke medische aandacht kan de kans op een positieve uitkomst aanzienlijk worden vergroot en het risico op complicaties aanzienlijk worden verminderd.