Mpox

Getur mpox valdið fylgikvillum?

Flestir sem fá Mpox batna án fylgikvilla. 

Fólk með mpox ætti að leita til heilbrigðisstarfsmanns til læknisskoðunar til að meta hversu alvarleg sýkingin er. Læknirinn getur einnig kannað hvort einhverjir áhættuþættir. Þar á meðal eru undirliggjandi sjúkdómar (þar með talin ómeðhöndluð HIV-sýking) og lyf sem hafa áhrif á ónæmiskerfið. Fólk með alvarleg einkenni gæti þurft að leggjast inn á sjúkrahús. 

Hvernig dreifist mpox?

Mpox smitast aðallega með náinni líkamlegri snertingu milli fólks. 

Snerting við fatnað, rúmföt, handklæði, hluti og aðra fleti sem einhver með mpox hefur snert getur einnig leitt til smits á veirunni.

Í Evrópu er MPXV ekki algengt og hefur aðallega breiðst út meðal samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og annarra karla sem hafa kynmök við karla, við kynmök og aðra nána húð-við-húð snertingu. 

Í Afríku er MPXV einnig til staðar í dýrum, svo sem nagdýrum, og það getur borist frá sýktum dýrum til manna með beinni snertingu.

Hverjir er í áhættu að fá Mpox?

Árið 2022 var í fyrsta sinn tilkynnt um fjölda mpox-tilfella af völdum MPXV af flokki II í tilteknum löndum í ESB og um allan heim. Flest þessara tilfella voru meðal samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og annarra karla sem stunda kynlíf með körlum. Síðan 2022 hafa tilfelli verið tilkynnt í hverjum mánuði í ESB/EES, en í mun færri tilfellum. 

Í nóvember 2023 greindist nýtt afbrigði, MPXV undirflokkur Ib, í Lýðveldinu Kongó og breiddist út til nokkurra annarra Afríkulanda. Frá því í október 2025 hefur einnig verið tilkynnt um tilfelli af þessu nýja afbrigði í mörgum löndum ESB og EFTA-löndunum innan EES meðal samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og annarra karla sem stunda kynlíf með körlum.

Þótt flest tilfelli árið 2022 hafi verið í þessum hópier mikilvægt að hafa í huga að mpox getur hugsanlega smitað hvern sem er sem kemst í nána snertingu við smitaðan einstakling.

Fólk með veiklað ónæmiskerfi vegna undirliggjandi sjúkdóma eða sem tekur ákveðin lyf eða gangast undir læknismeðferð, svo sem krabbameinslyfjameðferð, getur verið viðkvæmara fyrir mpox og fylgikvillum þess.

Hvernig er hægt að koma í veg fyrir Mpox? 

Imvanex er bóluefni sem hefur fengið markaðsleyfi til að vernda gegn mpox.

Einnig er hægt að koma í veg fyrir mpox með því að forðast nána snertingu við fólk með sýkinguna og gæta að góðu hreinlæti, svo sem að þvo hendur oft með sápu og vatni. 

Ef þú telur að þú gætir hafa smitast af mpox skaltu forðast náið líkamlegt samband við aðra og leita til læknis eða annars heilbrigðisstarfsmanns eins fljótt og þú getur.

Hvernig er mpox meðhöndlað?

Eins og er eru engar meðferðir við mpox samþykktar af ESB. Meðferðir eru í boði til að draga úr útbrotum, vöðvaverkjum og öðrum einkennum mpox (apabólu). Sjúklingar fá stundum lyf til að koma í veg fyrir að sýking komist í húðina.

Athugið: Upplýsingarnar í þessu upplýsingablaði eru eingöngu til almennra upplýsinga og koma ekki í staðinn fyrir sérfræðiþekkingu og mat heilbrigðisstarfsmanns.